|
Strona 1 z 2 Jeszcze za czasów mądrego Salomona Ecc!es. 1. nihil sub Sole novum. Filozofia też ma walną dysputę; czyli dantur de novo scientiae; i konkluduje, że tylko dantur reminiscentiae, alias
już na świecie byłych rzeczy jest przypomnienie według zdania wielu.
Nad tym ni sobie ni Lektorowi nie suszę głowy; wywiodę wiele
starożytnych i nowo inwentowanych rzeczy; a czytelnik niech wniesie
konkluzją: czy dawny, czy teraźniejszy wiek ma więcej poloru. Wiek
starożytny, będąc światu coevus, tyle lat liczący, ile świat od
swego stworzenia, to jest 5700, wiele nabył experiencji, wiele rzeczy
zinwentował nowych, które z czasem zastarzałe są i spowszedniały, z tej
to racji Consilium in senibus est Thales Mędrzec spytany, co jest najmędrszego? odpowiedział: Tempus.
Wiek młody wieku starego przez setne generacje jest potomek; cokolwiek
ma inwencji, jest to, co już było, ale się uprzykrzyło i zapomniało. Na
początku świata pierwszy nasz Rodzic Adam infusas mając scientias, Synom, Wnukom, Prawnukom tych kommunikował, a ci swoim Sukcessorom, jeśli nie same też sciencie i artes,
to przynajmniej w naturze sposobność, industryą, dowcip obrał, że łatwo
sobie przypomną co umieli, albo umieć przyzwoita, albo honestum est lub utile.
Cokolwiek w Ekonomice Gospodarskiej i politycznej, jako też w
agrykulturze jest perfekcji, wiek starożytny nam podał, czego wiek
młody jako gotowego pilnuje, aby szło ad amussim, lub się też wydoskonaliło. A czy jest tych wieków taki zelus, tak żywa wiara, ochota cierpienia i wiele czynienia dla Boga? Lapidati sunt, secti sunt.
Nie masz Męczenników, Tyranów aż nazbyt w Chinach, Japonii, Anglii,
Hollandii, a rezolwowanych iść w ich okrutne ręce, mało. A ktoby teraz
krew lał, fortunę, zdrowie tracił, na lat kilka, kilkanaście, od żony,
dzieci się oddalił i od własności, a windykował miejsca Święte, grób,
Jeruzalem? A to czynili starzy Katolicy; nie sto tysięcy ich zginęło,
utonęło, w więzieniu pogniło. A gdzie owa Dewocja? Ewangelii Swiętej
obserwancja? że podczas jej czytania Polacy szabel dobywali, parati będąc sangvinem fundere.
Klasztory, Kościoły fundowali wielkiemi bogactwy, Funduszami, dobrami
nadawali. Pewnie wiek dzisiejszy Luterską, Kalwińską zarażony Herezyą,
wstydzi się modlić, Boga adorować, czynić na Chwałę co jego świętą. A
kto sławne one cuda świata, to Babilońskie mury obszerne wysokie, to
Kolos Słońca, to Pharum albo Latarnią Egipską? kto Piramidy
Egipskie, na miejscu starożytnego Miasta Memphis stojące, powystawiał,
jeżeli nie starożytne czasy, expensu i prac nieżałujące? A kto wieżą
Babilońską, na milę Niemiecką, już wysoką, według Ś. Hieronima,
podniósł? jeżeli nie wiek stary. A który teraźniejszych czasów chciałby
czyli ad fastum czyli ad immortale factum,
taką, jaką Nabuchodonozor Monarcha Babiloński, wystawić złotą statuę,
wysoką łokci 60, grubą łokci 6. Wiek to siwy czynił takie dziwy.
Francuzi strzelbę nazwali bombardam że wydaje w strzelaniu bombum, & ardorem. Jeżeli tylko i tej inwencji nie mamy przyznać wiekowi dawnemu; gdyż constat z Geografów, że inventiosi Chineńczykowie
od lat tysiąc kilkaset, strzelby zażywali, pewnie prochem, nic grochem
nabitej. Tej samej Nacji i druku inwencja jest od Autorów przyznana:
jakoby po Chrystusa Pana Narodzeniu w lat 50 wynaleziona; toć wiek nowy
niema sobie tego przyznawać, jakoby Jan Guttembergus w Strazburgu,
czyli Jan Faustus w Harlem R. 1440 był pierwszym inwentorem; chybaby
Chineńczyków imitatorem w Europie. Wieku starego to cudna inwencja, że
nieprzebyte morza przez Tyryjczyków i Sydończyków a przed niemi przez
Noego Okrętów wynalazkiem. On to zamorskie statkami zlustrował kraje;
on Cudzoziemskich do nas morzem nawiózł bogactw i raritates zwierząt. Jak lądy pługami, tak sulcabat maria okrętami starożytność. Jednej zgrzybiałym wiekom nie dostawało rzeczy, Acum magneticam, to jest zegaru albo kompasu morskiego, który nie możem mówić, że wiek świeży wymyślił światu; bo jeszcze Flavius a Gloria Melfeńczyk w Kampanii Włoskiej Roku 1303, czemu lat czterysta kilkadziesiąt, zinwentował. A przed tym wynalazkiem Stella Polaris, alias
Gwiazda Polarna, północna, była na morzach dla żeglarzów przewodniczka
zawsze Fortunna, jeżeli od chmur grubych nie była zasłoniona. A że nowy
świat wynaleziony, alias Ameryka, dopiero Roku 1491, zda się
być wynalazkiem ciekawego nowego wieku? odpowiadam: niech sobie tej
nowalii nie przyznaje żaden Juwencjusz. Stale starożytny Seneka za
starym wiekiem, a przed nim Divinus Ploto Filozof, jako też Diadorus Siculus, że ten kraj był znajomy części dawno mieszkalnych ludziom, tylko Oceana morza malicia i niesłychane zburzenie się ten kraj oderwało, zalawszy i demoliowawszy Isthmum, alias
ziemię czyniącą konnexią naszych krajów z tamtym zamorskim teraz; a tak
straszna morza Oceanu exundacja tamten kraj potężny nam uczyniła z
czasem nieznajomym. Kościół Salomon wieku starożytnego lat tylko siedm
i Miesięcy siedm z marmurów, Cedru, złota, przy wielkich inwencjach
murował. A czasów świeższych Kościół Ś. Piotra Rzymski, in Vaticano, nie sto lat fundowano, a jeszcze w Ołtarzach swojej nie doszedł perfekcji; toć wiek młody nie lepszy nad stary.
seksowna bielizna
Przy okrągłym stole każde miejsce pierwsze.
|
